Alle kinderen die dit jaar zeventien worden krijgen een brief van het ministerie van Defensie. En daarin staat ze vanaf hun zeventiende verjaardag ingeschreven staan voor dienstplicht. Ook de zoon en dochter van Saskia kregen ook zo’n brief.
Dienstplicht, ik kan me bijna niet meer herinneren dat ik daar iets over had gehoord. Mijn vader had ‘in dienst’ gezeten, en dit was in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Ik herinner me daarvan alleen zijn verhalen vol plezier en de fotos die dat bevestigden. Dienstplicht werd zo vlak na de oorlog echt wel serieus genomen, maar voor mijn vader was vooral lang leve de lol, waardoor hij een deel van zijn dienstplicht achter tralies doorbracht, maar dit terzijde.
Mijn broer werd destijds, eind jaren tachtig, afgekeurd op zijn knieën. En mijn man had wel een paar maanden in dienst gezeten, in diezelfde jaren tachtig, maar was wegens wangedrag, hij had geen zin in wachtlopen en was met geweer en al vertrokken naar zijn toenmalige vriendin, ook achter de tralies beland. Na drie weken brommen en een gesprek kreeg hij een S4-stempel achter zijn naam wat zoveel betekent als ‘moeite met autoriteit’.
Dienstplicht opgeschort
Ik dacht altijd dat in mei 1997 de dienstplicht helemaal was afgeschaft. En dat je jezelf geheel vrijblijvend kon aanmelden voor het leger, mocht je dat willen. Maar dat het toch wel even iets anders zit blijkt als ik die brief van het ministerie lees. Want de opkomstplicht werd in 1997 slechts opgeschort. En dat betekent dat je dus wel dienstplichtig bent, maar zolang de regering de opkomstplicht niet activeert je je niet hoeft te melden.
In de brief legt de minister van defensie het nog even uit: op grond van de Kaderwet Dienstplicht moet iedere gemeente in Nederland haar inwoners die 17 jaar worden inschrijven voor dienstplicht. In heel uitzonderlijke situaties kunnen de regering en parlement besluiten om de opkomstplicht weer te activeren. In het bijzondere krijg je een oproep voor een militaire dienstkeuring en daarna pas een eventuele oproep voor militaire dienst.
Uitzonderlijke situaties
Drie jaar geleden kreeg mijn zoon die brief al. Voor mij was het nieuw, maar hij wist al lang van het bestaan van deze brief af omdat vrienden die al hadden gehad. Ik was verbaasd, want ik wist dat dus niet. En ik met mij veel andere ouders, denk ik. Maar goed, erover praten me zijn vrienden deed hij niet. Waarom? ‘Ach, het boeit niet zo’, zei mijn zoon. ‘En we vinden het ook onzin die dienstplicht.’ Ze waren vooral bezig met cijfers, wel of niet overgaan, toetsen, en plannen maken voor de zomervakantie.
Ik vroeg of hij dan niet bang is voor die uitzonderlijke situaties. Hij vroeg op zijn beurt af welke uitzonderlijke situaties dat dan zijn. Ik had geen idee. Waarom zetten ze dat er niet bij in die brief? Gaat dat in zodra er ineens heel veel terroristische aanslagen in Nederland zijn? Of als we worden aangevallen? En is dat aanvallen dan alleen als dat met wapens als lange afstandsbommen gebeurt of als er fysiek soldaten binnen marcheren?
Afgelopen week kreeg mijn dochter, een maand geleden werd ze zeventien, ook die brief. Haar reactie was net als die van haar broer: ze was er niet mee bezig. Ze maakte zich ook geen zorgen dat ze zich zou moeten melden. En dat ze tot haar 35ste ingeschreven staat boeide ook niet. Aan een kant is het fijn dat mijn pubers het gevoel hebben dat ze in een veilig land wonen, maar aan de andere kant zouden ze zich er ook wel iets meer in kunnen verdiepen. Ik ben, bijvoorbeeld, nu al de hele week aan het nadenken over die uitzonderlijke situaties, want ik maak me daar dan wel druk om.
De bijgaande folder levert ook geen extra informatie op. Want dat gaat juist over werken bij defensie en niet zozeer over de dienstplicht. Naar dat wat het precies inhoudt en wat er dan van je wordt verwacht en wanneer is het dus gissen. Wat jongens en meisjes van 17 jaar van defensie weten zijn vooral die uitzendingen naar oorlogsgebieden en rampen, en dat is niet iets wat ze per definitie ambiëren. En ja, ze kennen het van de marechaussee op het vliegveld en bij bijvoorbeeld het paleis van de koning. Maar ook daar worden ze niet bovenmatig enthousiast van. Laten we hopen dat de aankomende 35 jaar het vooral vrede op aarde is.
***
Nu je hier toch bent, zouden we je iets willen vragen…
We maken iedere dag Tis Hier Geen Hotel met heel veel plezier. Want we zien het als onze missie om jullie zonder al teveel kleerscheuren, en een beetje humor, door de puberteit van je kinderen heen te slepen. En dat willen we blijven doen. Maar sinds de Corona-crisis is dat er niet makkelijker op geworden. Zou je ons daarom willen helpen dit Hotel open te houden? Hoe? Kijk HIER.
