Na het The Voice-schandaal, dat afgelopen week naar buiten kwam via het YouTube-programma BOOS, riep iedereen: educate your son. Maar het ligt niet alleen aan hoe ouders hun kinderen (zonen en dochters) opvoeden.
De afgelopen week heb ik met open mond en pijn in mijn buik gekeken naar BOOS. Jarenlang was The Voice of Holland en The Voice Kids helemaal geen veilige plek waar je als kandidaat je talent kon laten zien. Het bleek vooral een plek te zijn waar op grote schaal seksueel wangedrag plaatsvond én werd getolereerd.
De uitzending van BOOS heeft veel teweeg gebracht. The Voice of Holland werd stopgezet, alsmede de samenwerking met jurylid Ali B. Bandleider Jeroen Rietbergen legde zijn taken per direct neer en er werd een intern onderzoek gestart. Daarnaast werd op elk (sociaal) platform het gesprek over seksueel wangedrag gevoerd. Wat goed en belangrijk is.
Kinderen onderwijzen
Vooral met dat gesprek was ik heel blij. Het is ontzettend belangrijk dat we het over grensoverschrijdend gedrag hebben (van mannen en vrouwen), dat we ons bewust zijn van wat er gebeurt en vooral wat dat met slachtoffers doet. Wat me stoorde in dat openbare gesprek was dat al snel de tegeltjesspreuk educate your son overal opdook op social media.
Ik heb een zoon. Die ik heel goed opvoed. En heel goed onderwijs over wat goed en slecht is. Ik heb ook een dochter, die ik eveneens goed opvoed en onderwijs. Mijn kinderen weten bijvoorbeeld heel goed hoe ze hun eigen grenzen moeten aangeven en dat ze die van anderen moeten respecteren.
De oplossing ligt niet bij ouders
En ik ben niet de enige. Ik denk dat de meeste ouders hun kinderen wel goed opvoeden. En dat al die ouders hun kinderen onderwijzen in respect, voor jezelf en een ander, zelfbeheersing, eerlijkheid en gelijkwaardigheid. Dat die ouders ook het goede voorbeeld geven en met hun kinderen praten. Het gebeurt echt allemaal. Maar door te roepen dat wij onze kinderen moeten onderwijzen gaat het probleem van seksueel overschrijdende gedrag echt niet de wereld uit. Het is de oplossing voor het probleem de verkeerde kant opschuiven, naar de ouders.
De oplossing is dan ook niet dat ouders hun kinderen beter moeten opvoeden, of normen en waarden moeten bijbrengen. Dat dóen we al. En onze kinderen wéten het ook al. Wij doen onze taak als ouders meer dan goed. Er moet dus niet alleen naar de opvoeding worden gekeken. Pedagoog Krista Okma en opvoedkundige Tamar de Vos zeggen in een interview met Nu.nl dat het idee moet worden doorgeprikt dat grensoverschrijdend gedrag alleen maar ontstaat door een foute opvoeding: ‘Dat is te makkelijk. Er zijn een heleboel dingen waar je als ouder simpelweg geen zicht op hebt.’
De oplossing van het probleem ligt in eerste instantie natuurlijk bij de daders. Die moeten hun poten thuishouden en hun opmerkingen voor zich houden. De oplossing ligt ook bij de wegkijkers en bij degenen die hun hand boven het hoofd van de daders houden. Degenen die erbij stonden en ernaar keken.
Geaccepteerd gedrag
De kinderen en jongvolwassenen die slachtoffer zijn geworden bij The Voice, zijn geen slachtoffer geworden omdat ze niks, of te weinig, van hun ouders hebben geleerd, maar omdat het gedrag van die mannen werd getolereerd. Katja Schuurman zegt op Instagram: ‘Het is allemaal onderdeel van een blijkbaar -nog steeds- algemeen geaccepteerd narratief. Geaccepteerd en bijna vanzelfsprekend gedrag.’
Geaccepteerd. Het is bijna niet voor te stellen. Maar dat is wat er is gebeurd. En nog steeds gebeurt. Dat mannen hun handen niet thuis kunnen houden, hun tong niet in hun mond kunnen houden, en hun piemel niet in hun broek kunnen houden, komt omdat het wordt geaccepteerd en getolereerd. Als je weet dat een bandleider in jouw programma dit gedrag vertoont, in 2019 is er al een klacht over hem ingediend, dan ontsla je die toch?
Bewust de andere kant opkijken
Seksueel overschrijdend gedrag los je niet alleen op door je zoon en/of dochter beter op te voeden. Het gaat veel meer over elkaar opvoeden, of volwassenen heropvoeden. Waar we van af moeten, zijn mensen die zeggen dat ze het zich niet kunnen voorstellen. In een interview in de uitzending van BOOS zegt John de Mol: ‘Marco die aan kinderen zit? Ik kan me het gewoon niet voorstellen.’ Maar als je een klacht, of beschuldiging, hoort, gaat het er helemaal niet om of je dat je kunt voorstellen, maar hoe je het slachtoffer kunt helpen.
Waar we ook vanaf moeten zijn mensen die elkaar de hand boven het hoofd houden. Op de werkvloer bij The Voice, voor en achter de schermen, staan tientallen mensen, mannen en vrouwen, die allemaal dingen hebben gezien en gehoord wat onder seksueel wangedrag valt, maar er niks mee hebben gedaan. In de media komt naar voren dat het gedrag van Jeroen bekend was, ruim tien jaar heeft hij zijn gang kunnen gaan. En in die tien jaar hebben honderden mensen weggekeken, zijn gedrag weggewuifd en gebagatelliseerd. Ook zijn baas en zijn vrouw.
Als we seksueel overschrijdend gedrag willen aanpakken dan hoeven we niet te beginnen bij onze kinderen, of onze zonen, of bij ouders en hoe zij hun kinderen moeten opvoeden, laten we beginnen bij al die volwassenen die bewust de andere kant op kijken.
***
Wil je praten met iemand over je eigen ervaring met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Neem dan gratis, vrijblijvend en anoniem contact op met: Slachtofferhulp Nederland 0900-0101, of via de chat op www.slachtofferhulp.nl. Centrum Seksueel Geweld, 0800-0188, of via de chat www.centrumseksueelgeweld.nl) of Mind Korrelatie, 0900-1450, of via de chat op www.mindkorrelatie.nl.
