Zijn we te soft voor onze pubers?

Marieke vraagt zich opeens af of ze met de goedbedoelde opvoeding van haar pubers niet een grote fout heeft begaan. Heeft ze ze wel genoeg uitgedaagd en uitgerust voor het echte leven? 

De twijfel sloeg toe toen ik de eerste pagina’s van het boek Stratego voor vrouwen van Monic Bührs las. Volgens Bührs en de door haar geciteerde sociologe Deborah Tannen zit er een groot verschil tussen hoe meiden/vrouwen en jongens/mannen tegen de wereld aankijken. Waar een meisje of vrouw de wereld om haar heen ziet als een netwerk dat ze wil versterken en te vriend wil houden, ziet een jongen of man de wereld om hem heen als een hiërarchie, waarin hij een zo hoog mogelijke positie wil innemen.

Jongens vs meisjes

Dat verschil wordt vervolgens versterkt door de opvoeding die de meeste kinderen krijgen. Waar de jongens bezig zijn met de competitie en wie het verste of het hoogste komt of het beste ergens in is, gaat het bij de meiden vooral om erbij horen, bescheiden en loyaal zijn en samen spelen. Een meisje dat laat zien waar ze goed in is of duidelijk voor haar eigen belang opkomt, wordt al snel voor opschepper, haaibaai of bitch uitgemaakt. Haar mannelijke leeftijdsgenoot krijgt echter veel meer waardering voor zijn competitief gedrag en wordt vaker aangemoedigd het kaas vooral niet van zijn brood te laten eten door een sterkere of grotere jongen.

Meisjesachtig opvoeden

Ik kijk naar de opvoeding van mijn pubers en besef me dat eigenlijk beide pubers, een jongen en een meisje, zijn opgevoed met de beschreven ‘meisjesachtige’ waarden. Samen spelen, samen delen, bescheiden zijn, loyaal naar vrienden en familie, niet opscheppen, niet zeuren en ‘nee’ is ‘nee’. In alle opvoedkundige boekjes werd consequentie en de focus op sociaal gedrag de hemel in geprezen, en ik volgde braaf die voorgeschreven regels.

Nee is nee?

Ik ga weer verder in het boek en lees dat een vrouw door die achtergrond over het algemeen een ‘nee’ als antwoord op een zakelijk verzoek ook direct als ‘nee’ accepteert. Einde discussie dus, ze zal er voorlopig niet weer over beginnen. Zij heeft van jongs af aan geleerd dat de onderlinge verhoudingen belangrijker zijn dan haar eigen belang. Voor mannen hoort het woordje ‘nee’ er gewoon bij. Dat is pas het begin van het spel en die ‘nee’ daagt ze juist uit het spel verder te spelen en volop voor de winst te gaan.

Zeuren werkt niet

In peins verder over de opvoeding. Ik ben niet op alles even trots, maar een ding wisten mijn kinderen wel: zeuren leidde tot niets. En de kans om iets te krijgen was het grootst als ze het slechts één keer vroegen en vervolgens rustig afwachtten. In de pubertijd werd die regel gewoon doorgezet, en toegegeven… er wordt hier in huis eigenlijk vrij weinig gezeurd. Ze weten nog steeds: een beleefd eenmalig verzoek heeft nog steeds de grootste kans op succes. Maar heb ik ze daarmee wel genoeg uitgedaagd en uitgerust voor het echte leven? Voor de strijd die nu eenmaal soms gevoerd moet worden?

Ik sla het boek dicht en kijk nog even tv, waar toevallig net een item over ‘aangeleerde hulpeloosheid’ voorbij komt. Het gaat om extreme gevallen, ontvoerde kinderen bijvoorbeeld, die na jarenlange gevangenschap niet meer het gevoel hebben dat ze zelf nog invloed hebben op hun leven. Daardoor kunnen ze in een hulpeloze staat terecht komen waarbij ze niks meer zelf proberen, maar gewoon afwachten wat er gebeurt.

Kan ik toch niks aan doen?

Zo erg is het bij ons in huis natuurlijk zeker niet. De pubers sluiten zich over het algemeen geheel vrijwillig op in hun kamer. Maar die aangeleerde hulpeloosheid zet me opnieuw aan het denken. Het gemak waarmee standaard een hulpeloze-zeehondenblik en een ‘kan ik toch niks aan doen???’ volgt op om het even welk puberprobleem van een gebroken geodriehoek, vermiste rekenmachine, verloren bankpas tot defecte fiets aan toe. Heb ik mijn kinderen al die keren wel echt ‘geholpen’ met die alvast aangeschafte reserve geodriehoek en rekenmachine, het direct helpen blokkeren van de bankpas, een snelle reparatie van de fiets of snel een lift naar school? Of heb ik ze daarmee juist een mogelijk lastiger leven bezorgd?

Vleugellamme pubers

Had ik ze niet beter kunnen leren dat het juist wel loont om voor je eigen belang op te komen? Om keihard in te zetten op een zakgeldverhoging? Had ik ze niet veel vaker de verantwoording voor en het succes van het oplossen van hun eigen puberproblemen moeten gunnen? Heb ik nu goedbedoeld twee vleugellamme puberkuikens gecreëerd?

We hebben nog een klein stukje pubertijd te gaan… en vanaf nu gaat er een andere wind waaien. Een wind waarmee zeuren om zakgeldverhoging zomaar eens beloond zou kunnen worden, maar ook een wind waarmee de praktische puberproblemen toch veel meer gaan blijven wat het zijn: problemen van die puber zelf. Nog even voor de spiegel mijn eigen hulpeloze-zeehondenblik oefenen: ‘Wat? Is je fiets stuk? Te laat voor de bus? Daar kan ik toch niks aan doen???’

***

Lees ook Sporten met pubers, zo krijg je ze aan het hardlopen en krankzinnige vragen die pubers de hele dag door stellen

Niks missen? Schrijf je in voor onze Nieuwsbrief.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Advertentie

Als het op financiën aankomt, zijn pubers zowel grenzeloos inventief als naïef. Dus daar valt nog wel wat opvoeding tegenaan te gooien. In ons nieuwe boek leggen we uit hoe je dat kunt doen

Ook leuk:

19 dingen die iedereen met een puberzoon meteen herkent

Aaargh, hij is niet vooruit te branden, maakt er een puinhoop van en je vraagt je af wat hij allemaal doet in die kamer...

19 dingen die pubers echt superirritant vinden aan ouders

Dat wij zuchten en steunen over dat wij het zo zwaar hebben met onze pubers, dat klopt niet, hè. De pubers hebben het vooral...

Een kind met autisme, daar vindt iedereen wat van én zegt dat ook gewoon

De zoon van Miriam heeft autisme. En krijgt ongevraagd allerlei opmerkingen over hem naar haar hoofd geslingerd. Liever heeft ze dat je vraagt wat...

11 dingen waar wij ons mee vermaakten in de eighties

Waaah, bijna meivakantie. Maar wat moeten de pubers doen? Hier een paar dingen die wij deden. He-le-maal zonder internet. Computeren op de Commodore 64 Gamen...

Het valt niet mee om docent te zijn

Hoe is het om leraar te zijn op een middelbare school? Tim den Besten en Nicolaas Veul gaan aan de slag als buitengewoon stagiair...

25 dingen die pubers als compliment bedoelen, maar het niet zijn

Het is niet dat ze het niet willen of kunnen, het komt er alleen zo beroerd uit soms, die complimenten van onze pubers. En...

22 manieren om je puber uit bed te krijgen

Jouw zoon of dochter is natuurlijk ook kampioen uitslapen, zeker in de vakantie. Als de tijd van ontwaken steeds vaker verschuift richting de middag,...

Herken jij jouw puberdochter in deze bucketlist?

Op buzzfeed.com vonden we deze bucketlist, opgesteld door een puber die het vervolgens vergat toen ze kleding had gepast in een kledingzaak. De lijst...

Aanrader: vakantie vieren op een plek waar geen andere Nederlanders komen

Martine is met haar gezin in Griekenland. Nederlanders is ze er (nog) niet tegengekomen en dat is echt super relaxed.  'Best relaxed eigenlijk, dat we...

Vraag aan pubers: wat is het beste dat je ooit hebt gedaan

Jimmy Kimmel staat oa. bekend om zijn grappen met kinderen. Bijvoorbeeld van die filmpjes waarin hij ouders opriep doen alsof ze al het Halloween-snoep van hun...

11 normale dingen die pubers doen, maar veel decibellen produceren

Pubers leven in de overtreffende trap en gaan allesbehalve subtiel door het leven. De normale dingen die ze doen, zijn dan ook nogal lawaaierig...

De puber is ziek in 101 irritante stappen

's Morgens om 7 uur staat de vijftienjarige zoon van Anne voor haar neus. Met een bibberende stem piept hij dat hij zich niet...

Lockdown-nostalgie: studenten bedanken leraar tijdens online les

Dit filmpje ontroerde ons een jaar geleden en eigenlijk nog steeds. In deze video bedanken leerlingen hun leraar tijdens de online les. Hij is...