Als je kind nog klein is kun je bij lastige vragen waar je geen of niet meteen een antwoord op hebt nog wegkomen met een ‘dáárom’. Maar een puber neemt daar helemaal geen genoegen mee. Bovendien, op de vraag ‘waarom is er zoveel seksueel geweld tegen meisjes?’ is een ‘daarom’ verre van passend.
De hele #metoo discussie werd in dit huis ook gevolgd en besproken. Mijn dertienjarige dochter snapt waar het over gaat, en ja, ze vindt het goed dat iedereen ervoor uit durft te komen want dan worden ze tenminste gehoord. En nee, ze had er verder geen vragen over. Tot gisteren. In de krant stond dat wereldwijd 15 miljoen meisjes tussen de 15 en 19 jaar te maken hebben gehad met gedwongen seks en seksuele handelingen. In 90 procent van de gevallen was de dader een bekende. Het artikel popte, of je dat nu wilde of niet, tussen die wirwar van zinnen en foto’s meteen op. Alsof het gelezen moest worden. En dat deed niet alleen ik, mijn dochter die over mijn schouder meekeek eveneens. En kwamen alsnog de vragen.
‘Waarom is er zoveel seksueel geweld tegen meisjes?’
‘En hoe komt het dat de dader dan een bekende is?’
‘Wie doet zoiets?’
‘En waarom?’
Ik probeerde snel naar woorden te zoeken, maar kon ze niet vinden. Hoe leg je uit dat een vader, vriend, oom of buurman dit kan doen? Hoe leg je uit dat meisjes soms als een makkelijke prooi worden gezien? Hoe leg je uit dat mannen meisjes zich toe-eigenen omdat ze vinden dat ze daar recht op hebben? Hoe leg je uit dat ook al zeg je nee, er toch dingen tegen je zin gebeuren? Ik wist het gewoon niet.
Als ik iets moeilijk vind aan opgroeiende kinderen is dat hun onbezorgde wereldbeeld stukje voor stukje wordt afgebroken. De wereld van mijn dochter bestond lang uit Disneyprinsessen, balletlesjes in zuurstokroze tutu’s, regendruppels opvangen met je mond, over zonnestralen springen en achter vlinders rennen. Elke dag had een happy end. Deze cupcakezoete wereld had ik haar nog wat langer willen voorhouden. Maar de realiteit druppelt soms bruut binnen. Oorlog, politieke onrust, klimaat, seksueel geweld, de Disneyprinsessen maken in rap tempo plaats voor donkere zorgwolken met vraagtekens. De wereld die ze ooit vol verwondering instapte is nu een plek waar ze het gevoel heeft dat ze voorzichtig moet zijn. Waar ze over haar schouder moet kijken. Waar ze moet oppassen. Ook voor degene die een bekende is.
Ik probeer de realiteit die haar leven binnendringt zo goed mogelijk uit te leggen. Maar haar waarom-vragen blijven zich bovenop mijn antwoorden stapelen. Maar waarom misbruiken mensen elkaar dan? Waarom rijdt iemand op een groep mensen in? Waarom kunnen we het vluchtelingenprobleem niet oplossen? En waarom gebruiken we de oceanen als afvalstortplaats? Ik zie dat ze in de chaos van informatie die op haar afkomt naar antwoorden, maar misschien nog wel meer naar oplossingen zoekt. En dat de wereld die voor haar ooit een pastelkleurige eenhoorn met regenboogmanen was soms een minder rooskleurige plek wordt.
Ik had mijn dochter nog wat langer onbezorgd rondhuppelen gegund, maar nu zit ik met haar aan de keukentafel en zoek naar woorden om uit te leggen waarom er gebeurt wat er gebeurt. Maar ik kan ze maar niet vinden…
