Ouders met kleine kinderen denken te weten hoe je pubers moet opvoeden

Als je kleine kinderen hebt kun je naar ouders met pubers kijken en hoofdschuddend bedenken dat jij die puberopvoeding toch echt anders zal gaan doen. Hoezo luistert die puber niet naar je? 

Laatst vertelde ik een vriendin over mijn puberzoon en zijn verzet tegen school. Hij vindt het niet leuk en heeft er geen zin meer in. Mijn man en ik waren behoorlijk radeloos, want jeetje, dit kind heeft een goed stel hersens en was nu niet meer van plan die te gaan gebruiken. We hadden gesprekken met hem, werden boos, waren lief, loofden een beloning uit, maar hij had er gewoon geen zin meer in. Punt. En zie dan maar eens zo’n joch te motiveren. Waar bij een 6-jarige het opvoedtrucje: ‘Omdat ik het zeg’, nog werkt, heeft dat als ze 17 zijn al zijn kracht verloren. ‘Omdat ik het zeg’ wordt door een puber schouderophalend aangehoord en beantwoord met een ‘boeien’. We besloten dan ook dat hij het dan maar zelf moest uitzoeken.

De puber op een strafstoeltje?

Mijn vriendin, ze heeft twee kinderen van 4 en 7, vond dat we er te makkelijk over dachten. Hoezo grepen wij niet in en zetten we hem op het strafstoeltje? Zij had het wel geweten. Ze had het kind onder haar arm gepakt en hem linea recta naar zijn kamer gestuurd alwaar ze hem de boeken in zou duwen. En ze zou hem overhoren totdat de Franse woordjes uit zijn oren kwamen en hij alle economische stellingen kon beargumenteren, van twee kanten. Dat zou hem wel leren.

Juist. Haar manier van ik-zou-wel-weten-hoe-je-die-pubers-opvoedt herkende ik. Want dat dacht ik óók toen mijn bloedjes 4 en 7 waren. Ik dacht ook dat ik altijd de baas zou zijn, en dat ze altijd zouden luisteren en zouden doen wat ik zeg. Welnu dat was mijn wereld totdat ze ongeveer 12 jaar waren. Daarna moet je gewoon met ander geschut komen. In de eerste plaats omdat ze boven je hoofd groeien en de optie onder je arm pakken daardoor simpelweg vervalt.

Bijsturen

Ik leerde al snel dat pubers een andere benadering behoeven dan kleine kinderen. Ze zijn immers groot genoeg voor een eigen mening. En ook groot genoeg om (een aantal in ieder geval) eigen keuzes te maken. Of je het er nu mee eens bent of niet. Kleine kinderen ben je nog echt aan het opvoeden. Je leert ze wat normen en waarden zijn, hoe je met mensen om moet gaan, dat je respect voor een ander moet hebben, en dat je niet moet roddelen of over je eigen grenzen moet gaan. Die taak is klaar als je kinderen pubers zijn geworden. Dan zit die opvoeding er, hopelijk, wel een beetje in en is je taak om op de achtergrond de boel een beetje in de gaten te houden, grenzen te stellen en bij te sturen. Maar als ze een keuze maken, zoals blijven zitten omdat ze geen zin in school hebben, dan is er weinig wat je kunt doen.

Onzin vindt mijn vriendin. Je kunt ze straffen. Hun telefoon afpakken. Zakgeld innemen. En ja, dat zou ik allemaal kunnen doen, maar dat zorgt er niet voor dat mijn zoon de boeken induikt. Pubers zijn veel minder gevoelig voor straf, of in ieder geval voor dat soort straffen, dan jonge kinderen. Ze willen immers hun eigen keuzes maken, of dat nu een juiste keuze is, of niet. En of wij daar als ouders het mee eens zijn of niet. Dat zelfbeschikkingsrecht is voor pubers behoorlijk belangrijk. Het zijn hun eerste stappen naar volwassenheid: het zelf kunnen bepalen hoe je je leven wil leiden. En dan kun je als ouder hoogstens een beetje bijsturen, maar zelfs dat nemen pubers niet altijd aan. Ja, ze luisteren naar je, maar of ze er iets mee doen is een tweede.

Rustig praten in plaats van boos worden

Het is uiteindelijk min of meer goed gekomen met mijn zoon. We zijn in alle rust met hem gaan praten. Zonder oordeel, zonder vingerwijzen, zonder wij-zijn-je-ouders-en-weten-het-beter-toontje. We hadden het over zelf verantwoordelijk zijn voor de keuzes die je maakt, en wat voor invloed dat heeft op je (verdere) leven. We lieten hem weten dat we respect hebben voor hoe hij zijn leven wil leiden, en als dat betekent dat hij stopt met school dat we ons daar bij neer zouden leggen. Dat gesprek zette de radars in zijn hoofd gelukkig aan het werk, en heeft dat voor nu geresulteerd in een stijgende lijn in zijn schoolwerk. Maar we weten ook, dat kan morgen zo maar weer anders zijn.

Mijn vriendin vond het een gevalletje zachte heelmeesters die stinkende wonden maken. Die pubers moet je gewoon kort houden vond ze. Nogmaals zij zou het wel weten. Als haar kinderen straks pubers zijn en ineens niet meer naar school willen dan zou ze met harde hand terugslaan. Die middag kon ze haar driftige kleuter van 4 van de supermarktgrond afpellen. Hij mocht geen blauwe smurfensnoep en toen mijn vriendin het pakje weer terug in het schap legde ontstond er kortsluiting in het hoofd van haar zoon. Stampvoetend liep hij achter haar aan, zeurend en dreinend om snoep, en viel uiteindelijk op de grond. Huilend. Heel hard. Ik weet niet wat ik liever heb, een kleuter die zo hard huilt en niet meer voor rede vatbaar is, of een puber waar je in alle rust enigszins mee kan praten.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Advertentie

Als het op financiën aankomt, zijn pubers zowel grenzeloos inventief als naïef. Dus daar valt nog wel wat opvoeding tegenaan te gooien. In ons nieuwe boek leggen we uit hoe je dat kunt doen

Ook leuk:

33 uitspraken die verwachtingen van pubers over de vakantie vrij precies weergeven

Natuurlijk willen je pubers mee op vakantie. Maar dan wel met frisse tegenzin. Wees daarom voorbereid: dit kun je te horen krijgen als je...

Aan je puber laten zien: zó doe je de was in de wasmand

Dat pubers niet uitblinken in luisteren is bekend. We kunnen iets 100 keer zeggen of vragen en dan nog kijken ze je aan met...

57 dingen die ik denk als mijn pubers bijna vakantie hebben, maar nog niet helemaal

De toetsweken zijn voorbij, al het werk is gedaan, het is al duidelijk wie er over gaat en wie niet en toch moeten pubers...

Gymnasiumkinderen kunnen echt alles. Tenminste, als je hun ouders moet geloven

Vroeger, bij Marloes op school, zat een gymnasium. Daar zaten kinderen op die heel veel niet konden, alleen heel goed leren. Gym was echt...

Dagboek van een brugklasser: is Sara te relaxt als het om de ambities van haar dochter gaat?

In het boekje dat de klassenmoeder maakte voor groep 8, de klas waar mijn dochter inzat, houden de jongens en meisjes een bordje omhoog...

Prinses Amalia blaast vandaag 16 kaarsjes uit

Vandaag wordt kroonprinses Amalia 16. En dat betekent een koninklijk sweet sixteen feest. Hoewel, volgens haar moeder koningin Maxima heeft haar oudste dochter het...

Als deze toetjes in de 80s op tafel kwamen, dan was het FEEST

Krijg je klachten over het menu van de pubers? Laat ze dan dit lijstje even zien. Want wij vonden het echt fantastisch als we...

13 Tweets over slapen die alle puberouders herkennen

Is jouw puber ook met geen drie man uit bed te slepen? Vraag je je soms af of hij misschien per ongeluk in een...

Met pubers in huis ben je de hele dag van alles aan het verstoppen

Saskia heeft in haar huis allerlei geheime plekken waar ze haar spullen bewaart. Doet ze dat niet dan gaan haar pubers ermee vandoor en...

Lachen om de voorbeeldpik van mevrouw Spek

Seksuele voorlichting door mevrouw Spek die een voorbeeldpik op het bord tekent zodat iedereen in de klas zijn eigen pik kan tekenen. Heb je...

Het is vandaag nationale Krokettendag!

Vandaag staat er op het menu kroketten. Waarom? Omdat het Nationale Krokettendag is. En daar zijn onze pubers heel blij mee. Want nu is...

Deze sketch van Wim Sonneveld geeft precies weer wat vaders voelen als hun dochter de verkering mee naar huis neemt

Cabaretier Wim Sonneveld legt precies uit hoe ingewikkeld het is als je vader bent van een dochter die vriendjes mee naar huis neemt. Best...

Deze generatie pubers mag (soms) wel wat opstandiger zijn

Het lijkt wel of pubers verstandiger zijn geworden. In ieder geval verstandiger dan ik - opgegroeid in de jaren tachtig, dat hard en ruig...