Minister Blok maakte vorige week een behoorlijke faux pas ten aanzien van onze multiculturele samenleving. Hij beweerde dat er geen vreedzame samenlevingen bestaan die multi-etnisch of multicultureel zijn. Mijn pubers vinden dat nogal een impertinente aanname van de heer Blok. Want zij zíjn die multiculturele samenleving. Dit gaat dus ook over hen.
De minister ging nog een stapje verder en beweerde dat het onmogelijk was om met mensen die verschillende culturele achtergronden hebben, samen te kunnen wonen, werken, spelen, liefhebben, kortom leven, want dat zit niet in onze genen. Ik vroeg aan mijn pubers wat ze daarvan vonden, van die uitspraken. Ze hadden het een beetje vanaf de zijlijn gevolgd, want hé, vakantie, maar toen ze zich erin gingen verdiepen, vonden ze al snel dat deze man geen idee had waar hij het over had. Ze herkenden zich er niet in, noch ging dit over de wereld waarin zij leven. En toch ging dit ook over hen.
Ik dacht na over het genenpakketje dat mijn kinderen hadden meegekregen, een mix van Italiaanse heiligen (ooit uitgezocht door een oom, die zich in genealogie had verdiept), Brabantse ambachtslieden, Amsterdamse middenstand, een vleugje Joods, enig mediterraan bloed stroomden ook door hun aderen evenals Duits, Engels en Vlaams. Wat betekent dit pakketje voor mijn kinderen? Hoe Nederlands of blank ze ook zijn, op basis van hun genen zijn ze niet in één etnisch of cultureel hokje te stoppen.
Gelukkig maar. Want gaat het daar juist niet fout? Als mensen worden ingedeeld op alleen maar hun etnische of culturele achtergrond worden de verschillen die er zijn dan niet op een verkeerde manier belicht? En wordt dan niet iedereen over één etnische of culturele kam geschoren? Zoals De Nederlander niet bestaat, bestaat ook De Marokkaan, of De Turk of De Surinamer niet. Dat genenpakketje zegt vooral waar de wieg van je voorvaderen stond, maar zegt toch niks over bijvoorbeeld verdraagzaamheid of integriteit? Is hoe je in het leven staat puur gebaseerd op je genen? En kun je op basis van die genen dan niet vreedzaam met anderen samenleven? Ik vraag me af met welke oogkleppen minster Blok de afgelopen decennia door Nederland heeft gelopen.
Los van de genen krijgen mijn pubers ook nog iets ander mee, namelijk hun opvoeding. Ook niet onbelangrijk lijkt me. Ze worden opgevoed door ouders die op multiculturele scholen zaten en in multiculturele wijken woonden. Ouders die vrienden hadden met een andere culturele achtergrond, met andere kleuren, met andere gebruiken en gewoontes, maar waar ze meer overeenkomsten mee hadden dan verschillen. Want het waren vrienden met hetzelfde gevoel voor humor, die op dezelfde manier in het leven stonden, die dezelfde interesses en hobby’s hadden en schouders waarop je kon uithuilen.
Onze pubers krijgen van huis uit mee dat je niemand in hokjes moet stoppen. Dat je nooit of basis van sekse, afkomst, geloof of seksuele geaardheid onderscheid mag maken, omdat iedereen nu eenmaal gelijk is. En nu veegt minister Blok mijn opvoeding zomaar van tafel. Omdat het volgens hem geen zin heeft, want samenleven met al die verschillen is blijkbaar onmogelijk.
Mijn pubers denken helemaal niet in termen van multiculturele of – etnische samenleving. Die zitten gewoon met een handvol mede-pubers in een klas. Of in een team. Of vriendengroep. En niet de vraag ‘waar kom je vandaan?’ is relevant, maar ‘wie ben je?’ En ja, ze zien echt wel de verschillen, maar kijken vooral naar de overeenkomsten. Vriendschap is voor hen samen lachen, voetballen, shoppen. Nemen je vrienden je serieus als je om hulp vraagt? Kunnen ze je troosten? Staan ze voor je klaar? Komen ze voor je op? Dat is voor hen veel belangrijker dan hoe of wat je thuis eet of in welke god je gelooft.
Mijn pubers vragen zich oprecht af of Nederland juist niet het voorbeeld van die multiculturele samenleving is. ‘En dat minister Blok maar eens bij hen op school moet komen kijken. Dan ziet hij pas echt hoe goed én vreedzaam het met die samenleving waar hij over rept is gesteld. Ik denk dat er geen betere leerschool voor minister is dan inderdaad een dagje meelopen.
