Ben jij al in je 2016 era? Het is de nieuwe trend op social media: terugblikken op het jaar 2016. Pubers doen mee en hebben het over nostalgie. Maar kan dat als je terugdenkt aan de tijd dat je zeven was?
Social media gaat massaal terug naar 2016. Een golf van 2016-content op TikTok. Filters die eruitzagen als die oude Snapchat-effecten. Muziek van The Chainsmokers en Justin Bieber. Dansjes uit de tijd van Musical.ly, het platform dat later TikTok werd.
Ook pubers zitten in hun 2016 era. Alsof ze een fase van zichzelf herbeleven. Ze hebben het over nostalgie. Het klinkt absurd, want wat is nostalgie op je zestiende of zeventiende? Maar dan bedenk ik me dat ik ook heimwee had naar de jaren tachtig, en toen was ik net zo oud als mijn pubers nu. Blijkbaar is nostalgie niet een kwestie van leeftijd of van hoeveel je bewust hebt meegemaakt. Het is een gevoel dat zich losmaakt van logica.
Simpel en rommelig
Wat ze missen is niet zozeer 2016 zelf. Het is het idee van 2016. Een internet dat nog niet zo gladgestreken was. Waar je gewoon iets kon posten zonder dat je drie uur bezig was met je lighting, angle, of caption. Waar filters nog niet zo eng realistisch waren dat je er zelf onrealistisch door ging uitzien. Musical.ly was rommelig. Lipsyncen met je vriendin in je kamer met je haar voor je gezicht. En het destijds nieuwe Snapchat met allemaal leuke hondenoren-filters en geen subtiele gezichtsveranderingen die je er beter uit lieten zien dan je bent. Het was social media zonder strategie en geen plan.
Normaal jaar
Het jaar 2016 wordt online beschreven als het laatste normale jaar. Het laatste jaar voor het internet volledig algoritme-gedreven werd. Voor de pandemie. Voor alles wat daarna kwam en dingen onherkenbaar veranderde. Sommige mensen noemen 2016 zelfs pre-pandemic innocence de laatste ademtocht voordat het serieus werd. Ook al was 2016 toen best chaotisch: Brexit, Trump, aanslagen, politieke onrust, en alle winkels van V&D die definitief dichtgingen. Op het moment zelf konden mensen niet wachten tot het jaar voorbij was. Maar nostalgie gaat niet over hoe het toen echt was. Het gaat over hoe het toen voelde. Of in dit geval: hoe we denken dat het toen voelde.
Nostalgie
Uit onderzoek blijkt dat Gen Z de meest nostalgische generatie is. Zeventig procent van hen voelt heimwee naar tijden die ze niet eens bewust hebben beleefd. Naar de jaren negentig. Naar de vroege jaren 2000. En nu dus ook naar 2016. Dat is opmerkelijk voor een generatie die pas net volwassen wordt. Normaal gesproken is nostalgie iets voor oudere mensen. Voor degenen die terugkijken op hun jeugd en denken: toen was alles beter.
Maar nostalgie werkt voor alle leeftijden. Je hoeft niet vijftig te zijn om te verlangen naar hoe het vroeger was. Je hoeft zelfs niet bewust aanwezig te zijn geweest. Het enige wat je nodig hebt, is het gevoel dat de wereld nu te snel gaat, te ingewikkeld is, te veel vraagt. En dan kijk je terug naar een moment, welk moment dan ook, en denkt: toen was het simpeler.
Terugdenken aan 2016
Mijn zoon vraagt of ik me Pokémon Go nog herinner. In de zomer van 2016 liep iedereen buiten rond met zijn telefoon. Vreemden spraken elkaar aan bij Pokéstops. Het voelde als een collectief experiment. Hij was 10 en deed volop mee.
Mijn dochter memoreert de Mannequin Challenge, die nu weer rondgaat op TikTok. Weet je nog, die trend dat iedereen bleef stilstaan alsof ze bevroren waren, terwijl iemand erdoorheen filmde met Black Beatles op de achtergrond? Ik herinner me dat ik het toen al een beetje vreemd vond. Nu is het iconisch.
Wat ik mis uit 2016? Ik scrol door de honderden foto’s die ik dat jaar maakte. Mijn grote pubers zijn daar nog puppy’s. Ik hobbelde van baan naar baan, we hadden geweldige vakanties in Frankrijk en Spanje, en mijn lieve neefje die onlangs is overleden was er toen nog. Ik denk te zien dat het leven toen makkelijker was, lichter misschien, minder gecompliceerd. Tijd creëert afstand en afstand maakt alles zachter. Over tien jaar denk ik dat misschien ook van 2025.
