Vandaag werd besloten dat de centrale eindexamens voor vmbo, havo en vwo niet doorgaan. De dochter van Saskia sprong een gat in de lucht. Daarna kwam een ander besef: dus ook geen eindexamenfeest?
Afgelopen augustus zei mijn dochter dat ze zin had in het schooljaar. Best opmerkelijk voor een kind dat niet per se een groot fan van school is. Maar dit jaar, haar eindexamenjaar, zou in alle opzichten een bijzonder jaar worden. Want na haar eindexamen kon ze een studie doen die pas echt leuk is en er was een groots eindexamengala aangekondigd. Voor ons, haar ouders, zou dit ook een bijzonder jaar worden. Want zo’n eindexamen is nu eenmaal de de overgang van een kleine naar een grote puber en naar een volgende stap in haar leven, en daarmee ook in ons leven. Het zou, kortom, voor ons allemaal een bijzonder jaar worden.
En toen kwam het corona virus.
Eerst werden de scholen gesloten. Toen werden de schoolexamens, dat is wat anders dan het centrale examen, verschoven, en vandaag hoorden we dat het centrale eindexamen dit jaar niet doorgaat. Mijn dochter is al twee weken het nieuws aan het volgen, want als je eindexamen doet, is het van belang dat je weet wat er speelt. Heel lang kon ik haar vragen: Gaat het wel door? Kan ik wel eindexamen doen? Moeten we alles online doen? Kan een examen uit uitgesteld worden? Wat als ik in de zomervakantie naar school moet?, niet beantwoorden. Vandaag wel.
Niks missen? Neem een abonnement op de Tis Hier Geen Hotel nieuwsbrief!
Blij en vragen
Nadat bekend werd dat minister Slob had besloten om de eindexamens niet door te laten gaan, sprong mijn dochter een gat in de lucht. Geen examenstress, geen nagels bijten in een gymzaal, en vanaf nu zomervakantie. De WhatsAppgroep van haar klas ontplofte, per seconde vlogen er meer dan twintig euforische berichten de ether in. Maar al snel kwam ook een ander besef: geen gala, geen jurk, geen officiële overgang naar het vervolgonderwijs en niet de gebruikelijke rituelen die een eindexamen zo mooi maken: het samen in spanning zitten, de ontlading, de tas uit het raam, het feest. En daarna kwamen er vragen. Want nog niet alles is duidelijk. Wanneer wist ze of ze geslaagd zou zijn? Wat als ze nog een cijfer wilde ophalen? Was haar diploma straks wel geldig? Kon ze gewoon naar haar volgende opleiding?
Ik appte mijn vriendinnen die ook eindexamenkandidaten in huis hebben. Hoe was het nieuws bij hen binnengekomen? Bij vrijwel iedereen was het net zo’n emotionele rollercoaster als bij mij thuis. Een vriendin had een zoon die al een pak had gekocht en een auto had gehuurd voor het examengala, een andere vriendin had een zoon in tranen omdat zijn examenreis in rook opging en de dochter van weer een andere vriendin moest haar examencadeau, rijlessen, in de wacht zetten. En alle pubers vonden het vooral ook zo ontzettend jammer dat alle geplande eindexamenfeesten niet doorgaan.
Niks missen? Neem een abonnement op de Tis Hier Geen Hotel nieuwsbrief!
Overal was er eerst blijdschap en daarna verdriet. Ook onder de ouders. Want wij hadden dat examen ook heel anders voorgesteld en moeten het nu doen zonder vlag met rugzak aan de gevel, zonder champagnemoment, zonder in tranen uitbarsten omdat je spruitje geslaagd is en zonder uitreiking in de aula met een handdruk van de rector. Er is geen moment wat de overgang van kind zijn naar volwassenheid beter markeert dan een eindexamen. Het moment dat je puber de wijde wereld intrekt. Het is één van de gaafste jaren van je leven. En mijn dochter, en al die andere examenkandidaten, gaan dat niet meemaken. Het stemt mij ook verdrietig.
Lange zomervakantie
Daarnaast was er bij mijn bevriende puberouders nog een andere zorg. Alle eindexamenpubers hebben namelijk nu zomervakantie. Die vijf maanden gaat duren. Inderdaad VIJF maanden. En wat moeten, of kunnen, ze doen met hun tijd? Werken is onmogelijk. Bij elkaar kruipen mag niet. En het ergste is: ze kunnen geen plannen maken. Want gaat dat zomerbaantje waar ze hun zinnen op hebben gezet, nog wel door? En die wereldreis? Of hun tussenjaar? Hoe ziet voor hen de wereld er de komende maanden uit? Een treurigstemmende onzekerheid voor die pubers, maar ook voor hun ouders.
Mijn dochter is na een paar uur over haar emotionele piek heen en vat deze bizarre dag nog even samen. Dus ze is geslaagd (ze staat voor elk vak ruim voldoende, we gaan er maar vanuit dat dat betekent dat ze haar diploma krijgt), ze is aangenomen op haar vervolgopleiding én ze heeft vijf maanden vakantie. ‘Dit is op alle fronten een geslaagde dag’, zegt ze. Ik mag dan wel treuren dat alles anders is, gelukkig hebben pubers het talent om óók naar die andere kant te kijken. Want in deze krankzinnige periode gebeuren er gelukkig ook positieve dingen.
***
Lees: ook Plannen is niet wat pubers per se heel goed kunnen en Waarom leraren een groot compliment verdienen. Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor onze Nieuwsbrief of koop ons boek:
