Eén op de drie jongeren ervaart prestatiedruk. Verontrustende cijfers. Want door prestatiedruk belanden jongeren in een burn out of een depressie. Langstudeerboetes, bindende studie-adviezen en in het voortgezet onderwijs de druk voor een ‘hoger’ schooladvies worden vaak als oorzaken genoemd. Of zijn het de social media, die het zelfbeeld van onze kinderen naar de knoppen helpen. Of ben jij toch als ouder het probleem?
Piekeren
Als jouw kind aan prestatiedruk lijdt, pieker je je waarschijnlijk suf over wat jij verkeerd hebt gedaan of gezegd. Moet je hem een schop onder zijn kont geven, pamperen, juist heel veel praten of rust, reinheid en regelmaat bieden? Wat kan helpen is precies uitzoeken wat er aan de hand is. Psychosociaal therapeut Pieter van Breevoort weet bijvoorbeeld wel hoe pubers en jongvolwassenen die gebukt gaan onder prestatiedruk meemaken. “Als je af en toe verlammende druk voelt, waardoor je nauwelijks in beweging kunt komen. Of als je black-outs krijgt of stress voelt voor langere tijd. Veel burn-outs ontstaan daarom vanuit prestatiedruk.”
Als ouders heb je vaak de neiging om te zeggen dat het niet erg is om fouten te maken of een toets of tentamen niet te halen. Maar toch voelen jongeren die druk en stress en die komt vaak voort uit oude overtuigingen, zo weet Pieter. “Als klein kind is het van levensbelang om geliefd te zijn en erbij te horen. We hebben anderen nodig om te overleven, voor voedsel, aanraking en aandacht. Op basis van wat we waarnemen trekken we allemaal conclusies over welk gedrag zorgt voor liefde, aandacht en veiligheid, en welk gedrag zorgt voor uitsluiting en afwijzing.”
Levensgevaar
Dit gedrag en deze overtuigingen over wanneer we ‘goed’ zijn en liefde verdienen, nemen we mee in ons latere leven. “Hoewel we op latere leeftijd prima voor onszelf kunnen zorgen en ook liefde krijgen als we falen, denkt het kind in ons soms dat het nog steeds levensgevaar loopt als we tegen onze eigen overtuigingen in gaan. De stress in ons is een herinnering aan dat kind”, aldus Pieter.
Om te leren omgaan met prestatiedruk, kan het helpen om die oude overtuigingen te leren kennen. Pieter van Breevoort: “Zodat je voor het kind in jezelf kan zorgen en wat meer afstand kunt nemen terwijl je de stress voelt. Zo ontstaat meer ruimte voor wat je zelf wilt, in plaats van wat je denkt dat anderen, of de maatschappij van je wil.”
Pieter van Breevoort geeft samen met Nathan Vos de training Omgaan met Prestatiedruk, speciaal voor jongvolwassenen, op 14 februari in Amsterdam. Pieter is therapeut, Nathan coach en HBO-docent. De kosten zijn 45 euro voor studenten, 65 euro voor andere jongvolwassenen. Je kunt je direct opgeven via [email protected].
