Velen opperen dat we iets kunnen leren van de tijd die we momenteel doormaken. Wat Martine ervan heeft geleerd, is dat verdriet -groot en klein- er gewoon mag zijn. Maar kom niet aan met de Tweede Wereldoorlog.
Serieus? Anne Frank? Dat dacht ik toen ik sommige reacties las op mijn blog van gisteren Waarin ik schreef dat ik verdrietig was voor mijn kinderen. Die ik zie wegkwijnen onder het binnenblijven. Die niet hun oude, leuke zelf kunnen zijn. Ik moest me niet aanstellen, zo schreven sommigen. Want Anne en Margot Frank hadden het veel moeilijker. En wat ik zeker moest doen was die special snowflakes van mij het dagboek van Anne Frank laten lezen. Ik dacht: WTF! Weet je waarom? Je kunt leed niet vergelijken. Dat is ondoenlijk. Dan kun je alle ellende -groot en klein- wel wegrationaliseren. Want vergeleken met het onmetelijke leed van Anne en Margot Frank, zijn mijn verdrietjes inderdaad zeer minimaal.
Niet zeuren
Wat brengt het jou om zoiets te zeggen? Zeggen dat iemand niet zo moet zeuren omdat Anne en Margot Frank, of de vluchtelingen in Moria of Idlib het slechter hebben dan wij, dat zijn geen woorden van troost, of bemoediging. Maar misschien was dat wel de bedoeling hoor. Want je had bijvoorbeeld de indruk gekregen dat ik de problemen special snowflake-kinderen toch al weg curling-ouder en daar vind je wat van. Ik vul ook maar even wat in.
Prima hoor, ik kan het hebben. Het is ook makkelijk gezegd natuurlijk, in een comment op facebook. Normaal haal ik daar mijn schouders over op, want ik ben wel voor meer uitgemaakt.
Tweede Wereldoorlog
Maar denk voor je als iemand zijn of haar verdriet toont en de Tweede Wereldoorlog of ander onvoorstelbaar groot leed bijhaalt, even aan het volgende. Is het niet fijner om de mensen om je heen die hun zorgen, verdriet of ander leed te troosten? Om naast ze te staan en te zeggen dat je met ze meeleeft?
Overal om janken
Want echt, je mag overal om janken.
Om Anne Frank
Om Idlib en om Moria en Lesbos
Om New York en de mensen die daar sterven omdat ze geen ziektekostenverzekering hebben.
Om hoe mooi het leven was toen we nog gewoon naar concerten konden en op vakantie
Om hoe mooi het leven nu kan zijn.
Maar ook als je je lievelingskopje breekt.
Of je nagel
Of als de computer crasht
En ik vind dat je moet kunnen janken als je ziet dat je kind niet gelukkig is.
Er zijn mensen die zeggen steeds dat we wat moeten leren van deze crisis. Ik heb ervan geleerd dat je best mag janken om je eigen leed en dat van anderen. Voor mijn part heel hard. Met lange uithalen en veel snot.
En dan hoop ik dat er iemand naast je komt staan. En woorden van troost biedt en niet gaat zeggen dat op de IC liggen aan de beademing erger is. Dan heb je inderdaad iemand nodig die zegt dat het inderdaad erg is en dat je het gewoon het recht hebt om te janken. Of om boos te worden. Dat lucht op.
Weet je wat ik heb gedaan, nadat ik moest huilen om mijn kinderen? Ik snoot mijn neus, nam een slok water, zette koffie en ging aan het werk.
En ik ben heel dankbaar dat ik dat kan.
