Adolescence op Netflix is nu de serie waar iederéén het over heeft, want maakt pijnlijk duidelijk hoe de ouders geen idee hebben van wat jongeren online doen. Maar hoe zorg je ervoor dat die van jou niet eindigt als de hoofdpersoon Jamie uit de serie. Docent, coach en vader van een puberzoon Nathan Vos heeft een idee van waar je mee zou kunnen beginnen.
Adolescence op Netflix. Heb je ’m al gezien? Zo’n serie waar je met kromme tenen naar kijkt, want: dit gaat dus over ons. Over een puberzoon die verdwaalt in een wereld vol foute rolmodellen. Over een vader die niet niks doet, maar tóch tekortschiet.
De reacties zijn intens. Op Reddit barst het van de discussies. De recensies zijn lovend, maar niet mals. En bij ouders? Schaamte. Ongemak. Herkenning. Want dit soort vaders en dit soort zonen… die zitten ook gewoon op onze eigen bank.
Je ziet een jongen langzaam afglijden in het moeras van TikTok-mannelijkheid. “Laat je niet kennen”, “Sla je vrouw anders verlies je haar respect”, “Vrouwen willen geen luisteraars, ze willen leiders.” Hij kijkt. Hij slikt. En het algoritme zorgt wel voor de rest.
Zijn vader zit aan de keukentafel. Ook op z’n telefoon. Geen onwil. Geen onverschilligheid. Gewoon: een gemiste kans. Weer eentje.
In die paar seconden groeit de afstand.
Puberzonen hebben iets nodig wat je niet in een cursus leert
Elke jongen komt ooit op een punt dat hij denkt: ik ben niet mijn moeder. Ik ben een man. Maar wat is dat dan, een man? En hoe word je er eentje?
Als het meezit: door je te hechten aan iemand die je dat voorleeft. Een vader dus. Of een ander betrouwbaar rolmodel. Iemand bij wie je mens mag zijn én mag oefenen in man-zijn.
Maar wat als die er niet is? Of niet op tijd? Dan gaan jongens zoeken. En waar kom je dan uit? Bij spullen. Bij sporthelden. Bij online goeroes met grote monden en lege harten. Want die zeggen tenminste: zo hóór je te zijn.
En ze stellen geen lastige vragen terug. Zoals: “Hoe voel je je eigenlijk?”
Autonomie zonder hechting is geen kracht, maar eenzaam overleven
Jongens leren al jong: fix het zelf. Doe niet moeilijk. Wees sterk. Maar als niemand ooit zegt: “Ik zie je, ook als je het niet weet” – dan wordt dat geen autonomie. Dan wordt dat overleven.
Dan bouwt je zoon zijn zelfbeeld op uit TikTok-fragmenten, uit halve waarheden, uit dingen waarvan hij denkt dat hij ze moet zijn. Stoer, stil, slim. Maar niet zichzelf.
En dat gaat mis. Niet altijd spectaculair, vaak heel stilletjes. Maar het gaat mis.
Vaders denken dat ze het moeten fixen. Zonen willen alleen dat je er bént
Wat Adolescence laat zien: het gaat niet om grote gebaren. Niet om speeches. Niet om de perfecte woorden. Het gaat om kleine momenten waarin je laat zien: ik ben er. Ook als ik het niet weet. Juist dan.
Je zoon heeft niet per se een vader nodig die altijd gelijk heeft. Maar wel eentje die durft te zeggen: “Ik snap jou ook niet altijd. Maar ik ga nergens heen.”
Eentje die z’n eigen schaamte aankijkt. Zijn eigen boosheid. Die zich niet groter voordoet dan hij is.
Eentje die zegt: “Mijn vader was ook vaak afwezig. En dat deed pijn.”
Dat. Is. Genoeg.
Vaderschap is geen trucje. Het is een ruimte
We denken soms dat we ‘goed’ vader moeten zijn. Maar dat is niet de opdracht. De opdracht is: een bedding zijn. Een plek waar je zoon voelt: ik mag bestaan.
En daarvoor moet je als vader eerst je eigen binnenwereld verkennen. Je eigen triggers, je eigen patronen. Want onverklaarde woede maakt je niet stoer, het maakt je onveilig. En precies daar haken zonen af.
Wat je vandaag kunt doen?
Leg je telefoon weg. Vraag je zoon wat hij ziet op TikTok. Luister. Niet om te fixen. Gewoon om te begrijpen. En als hij niks zegt, zit dan gewoon even naast hem. Da’s al zoveel meer dan niks.
Want echt: het hoeft niet perfect. Je hoeft het niet allemaal te weten. Je moet alleen op tijd opduiken. Zichtbaar zijn. Aanwezig zijn. Niet als superpapa, maar als mens.
En als je dat durft? Dan geef je je zoon precies dat wat hij nodig heeft: een voorbeeld. Een bedding. Een begin.
Dit is een bewerking van een artikel dat Nathan Vos schreef voor De Volkskrant. is vader van een puberzoon, docent en coacht mannen.
