Meisjes die in handen vallen van pooiers en op jonge leeftijd gedwongen worden tot prostitutie worden vaak niet gezien door hun ouders omdat die het te druk hebben met zichzelf. Zo’n jongen kan daardoor jarenlang zijn gang gaan. Hoe kan het dat dit onder je ogen gebeurt?
Gisteren stond in De Volkskrant het verhaal van Sterre. Een meisje dat op het vwo zat en eigenlijk een heel gewoon leven had zoals zoveel pubermeisjes van die leeftijd: school, sporten, vriendinnen, chillen. Totdat hij haar ouders gingen scheiden en die scheiding in een vechtscheiding eindigde waardoor Sterre geen veilige thuisbasis meer had. Haar vader werd depressief, haar moeder kreeg een relatie met een man die de boel bij elkaar loog. Lang verhaal kort: Sterre voelde zich ontzettend verdrietig en eenzaam, werd door haar ouders niet gezien en viel in de handen van ene Maarten haar wel aandacht gaf en van haar eenzaamheid en onzekerheid gebruik maakte. Een paar maanden later zat Sterre in een kamertje ergens in een voor haar onbekend huis en werd gedwongen seks te hebben met mannen die ze niet kende.
Het verhaal van Sterre, en dat van veel andere meisjes die op deze manier worden uitgebuit, is weerzinwekkend. Meisjes die op jonge leeftijd tot prostitutie worden gedwongen zijn bang dat iemand erachter komt, bang voor hun pooier en voor de mannen met wie ze seks moeten hebben. Meisjes die zich tegelijkertijd ook schuldig voelen, en vies en beschaamd. Ze durven tegen niemand te zeggen in welke hel ze terecht zijn gekomen, maar hun lichaamstaal laat vaak genoeg zien. Ik ken, helaas, de verhalen van meisjes zoals Sterre. Als journalist interviewde ik slachtoffers van gedwongen prostitutie. Jonge meisjes die in de war en onzeker zijn en in handen van slimme jongens zoals Maarten vallen, die wel luisteren en aandacht geven. Jongens die meisjes inpalmen en daarna uiterst geraffineerd te werk gaan. Ze zorgen dat ze emotioneel afhankelijk worden en dreigen dan alles te vertellen of iemand in hun familie iets aan de te doen. Waardoor zo’n meisje denkt: liever onderga ik het dan dat er iets met mijn familie gebeurt. Bovendien geven ze zichzelf ook de schuld van de situatie, zij zijn toch met die jongen meegegaan? Zij geloofden toch in al zijn mooie praatjes? Zij hebben uiteindelijk toch seks gehad?
Elke keer als ik zo’n meisje had geïnterviewd of als ik erover lees denk ik: waar zijn de ouders? Hoe kan het dat een vader of moeder niet ziet dat hun dochter afglijdt? Hoe kan het dat je zo druk met jezelf bezig bent dat je je dochter niet ziet lijden? Hoe kan het dat je niks merkt? Die meisjes worden vaak jaren uitgebuit terwijl ze ondertussen gewoon thuis wonen. Ik interviewde een keer een meisje van veertien die twee keer per week werd opgehaald door haar ‘vriend’. En pas midden in de nacht weer terugkwam. Toen ik vroeg wat haar moeder daar van vond zei ze: ‘Die was al lang blij dat ik weg ging, want die had het alleen maar druk met zichzelf. Als ik er niet was, hoefde ze zich ook niet met mij bezig te houden.’ Een ander meisje, van 15, zei dat haar ouders zo druk met hun werk waren dat ze soms niet eens doorhadden dat hun dochter niet thuis was. En weer een ander meisje, van 14, zei dat haar ouders na hun scheiding niet meer met elkaar spraken en ze tegen haar moeder zei dat ze bij haar vader was en andersom. Waardoor ze gewoon nachtenlang weg kon blijven.
Ouders die opgeslokt raken in hun eigen bezigheden en sores en hun kinderen als het ware vergeten. Ik probeer het te begrijpen, maar dat lukt niet echt. Ja, ik ben ook druk en heb genoeg sores aan mijn hoofd, maar in die hectiek kijk ik altijd met één oog naar mijn pubers. Hoe kan het dat je als ouder het veranderende gedrag van je kind niet ziet? Die meisjes worden stiller, trekken zich terug, zijn moe en lusteloos, vertellen niks meer, halen slechte cijfers op school, willen niet meer met hun vriendinnen afspreken of sporten en vallen vaak extreem af, of komen juist veel aan. Hoeveel alarmbellen moeten er afgaan? Hoe groot zijn de oogkleppen die je dan op hebt? Hoeveel aandacht moet je aan jezelf geven om je kind niet meer te zien?
Misschien oordeel ik hard, en heb ik makkelijk praten omdat ik niet gescheiden ben of werkweken van 80 uur maak. Maar toch, teleurgesteld zijn over je relatie, een gebroken hart, de zoveelste carrière move; het is gewoon geen redenen om je kind uit het oog te verliezen. Want je hebt als ouder maar één taak: een veilig thuis bieden. En die veiligheid is letterlijk een dak boven je hoofd, maar ook emotionele veiligheid. Tijd om aandacht te geven moet je dus gewoon maken. Het is een kleine moeite om met je kind in gesprek te blijven, om hen vragen te stellen en ze te blijven monitoren: waar zijn ze mee bezig? Gaat alles goed? Hoe voelen ze zich? Een één op één-lijntje met je kind levert zoveel op. Niet alleen weet je wat er dan in zijn of haar leven speelt, hopelijk voorkom je dat je straks net als Sterres moeder zichzelf ongetwijfeld nu afvraagt: waarom was ik belangrijker dan mijn dochter?
