Pubers krijgen een negatief zelfbeeld door de boodschap: zorg dat je mooi bent

De schoonheidsidealen die pubers online voorgeschoteld krijgen zorgen voor een negatief zelfbeeld. Vooral meisjes hebben hier last van. Die worden liever mooi of aantrekkelijk beschouwd, dan dat ze intelligent en succesvol zijn.

Vorige week zag ik een clip van DOVE, the cost of Beauty. De clip vertelt het verhaal van een tienermeisje met een eetstoornis. De fases van deze stoornis zijn achterelkaar geplakt en kun je zien als een aanklacht tegen de giftige beauty industrie en de grote rol die social media hierin speelt. De clip duurt drie minuten en eindigt met de moeder van het meisje die zingt You are so beautiful.

De video ging bij mij door merg en been. Los van het feit dat ik dit nota bene via social media heb bekeken, kwam de boodschap keihard binnen. Het is herkenbaar en zorgwekkend: social media, de voorgeschotelde schoonheidsidealen, en een eetstoornis die als uitkomst wordt gezien. Door meisjes én jongens. Hoe vaak heb ik niet tegen mijn dochter, bijna wanhopig, geschreeuwd, hoe mooi ze is als ze bloedje onzeker voor de spiegel zat. En met haar, meerdere pubers in haar omgeving.

Pubers en social media

Pubers de denken dat ze niet voldoen aan de norm, een gevoel dat sterk wordt gevoed door beelden die dagelijks, vanaf het wakker worden, langskomen. Beelden die laten zien dat succes wordt gekoppeld aan uiterlijkheden. Onderzoek van het Dove Self-Esteem Project toont aan dat 70 procent van de kinderen wordt blootgesteld aan giftige schoonheidsinhoud op sociale media en dat de geestelijke gezondheid van 3 op de 5 kinderen wordt beïnvloed door wat ze op sociale media zien.

Ondertussen wordt óók die andere kant belicht. Body positivity, diversiteit, inclusiviteit; het komt allemaal voorbij op social media. We juichen authenticiteit toe. Bekende (celebrities en influencers) en onbekende mensen laten hun flaws zien. Echte lichamen met echte grote en kleine gebreken. Als die zo duidelijk worden getoond, hoe kan het dan zijn dat de cijfers van pubers die worden beïnvloed zo hoog zijn? Ik vroeg wat dochters van mijn vriendinnen en vriendinnen van mijn dochter daarover dachten. Wat blijkt, ze worden liever mooi of aantrekkelijk beschouwd, dan dat ze intelligent en succesvol zijn. Een even schokkend als verdrietig antwoord.

Afgerekend op uiterlijk

Ondanks alle (emancipatie)inspanningen worden we toch nog, juist in dit digitale tijdperk, aan een bepaald schoonheidsbeeld blootgesteld. Of tenminste aan dat wat als schoonheid wordt ervaren en het succes dat daarmee samenhangt. Complimenten gaan vaak over hoe prachtig iemand is. De knapste instagrammers hebben de meeste volgers. Hoe je eruit ziet is belangrijker dan wie je bent en welke capaciteiten je hebt. Vrouwen worden in de comments op Facebook, Instagram en TikTok vóóral op hun uiterlijk afgerekend. Uiterlijk heeft invloed, op succes, liefde, acceptatie én met hoe mensen met ons omgaan.

Overigens, jezelf (of delen van jezelf) onaantrekkelijk vinden leidt niet meteen tot een verkeerd lichaamsbeeld of zelfbeeld, dan wel eetstoornis. Neemt niet weg dat social media enorm veel heeft bijgedragen aan de drang van (jonge) vrouwen tot objectificatie. Oftewel: meisjes en vrouwen ontwikkelen het primaire beeld van hun lichaam door de blik van anderen. Dat blijkt onder meer door de continue check om fotogeniek te zijn, voor iedere app of site, want likes, shares en comments zijn genadeloos.

Jonge mensen zijn onzeker

De boodschap over schoonheidsidealen die dagelijks voorbijkomt hebben ook invloed op het gebied van aankoopbeslissingen van schoonheidsproducten. 72% van social mediagebruikers koopt producten op basis van Instagram- of TikTok-berichten. Maar het gaat verder. Schoonheid is nu heel maakbaar. Dankzij social media en streamingdiensten (van Tempation Island tot aan de Kardashians) is duidelijk dat het verkrijgen van de perfecte billen of lippen, gewoon zou kunnen. Kost geld, kent wat risico’s, maar als je echt wil, kan het dus.

Social Media is niet hét kwaad, maar het versterkt wel de negatieve en sluimerende onzekerheid van jonge mensen. Aan de andere kant is het eerder genoemde diversiteit- en lichaamspositivisme ook online te zien. Echter, en nu gooi ik wellicht een knuppel in een hoenderhok, de boodschap ‘elk lichaam is mooi’ geeft toch aan dat je je mooi moet voelen om gelukkig te zijn. Je blijft je hoe dan ook richten op je spiegelbeeld.

Inhoud in plaats van schoonheid

Ik pleit dat er meer rolmodellen op inhoud moeten komen. Meer boodschappen op prestaties, op inspiratie, op voorbeelden. En daar om geroemd worden. Dat je meer bent
dan je uiterlijk, dat je lichaam ook dingen doet zoals dansen, sporten en presteren op andere gebieden dan alleen maar mooi zijn. Meer het gesprek aan gaan wat social media met je doet, of wat de boodschap op social media met je doet. De posts van Selena Gomez of Ariana Grande, waarin ze pleiten voor ‘lief voor elkaar zijn’, zijn te laat. Het moet eerder in de keten van informatie krijgen en verwerken aanwezig zijn. En hopelijk komt er dan een nieuwe tendens op gang. Dat zou ik alle jongeren van harte gunnen. Meer praten, minder beeldscherm. Meer delen, minder oordelen. Meer mens, minder object. Meer leven dan je image. Maar ja, waar te beginnen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Advertentie

Als het op financiën aankomt, zijn pubers zowel grenzeloos inventief als naïef. Dus daar valt nog wel wat opvoeding tegenaan te gooien. In ons nieuwe boek leggen we uit hoe je dat kunt doen

Ook leuk:

Couch Yoga: nieuwe yoga-vorm gebaseerd op bankhangen van pubers

We hebben een YouTube-kanaal! Waar je de allerleukste video's kunt zien over leven én overleven met pubers. Zoals Couch Yoga, een nieuwe yoga-vorm gebaseerd...

41 dingen die je van je puber absoluut niet mag doen op een open dag

In de zoektocht naar een middelbare school of vervolgopleiding voor je puber ontkom je er bijna niet aan: de open dagen. Hartstikke leuk natuurlijk...

Waarom je moet stoppen met onderhandelen met je puber. ‘Nee’ zeggen is zoveel makkelijker!

Martine verbaast zich erover dat ouders van pubers over gevaarlijke zaken als drank en drugs in onderhandeling gaan. Sommige dingen moet je namelijk gewoon...

Flink tekeer gaan tegen je puber: niet pedagogisch verantwoord, maar wel effectief

Jeanette vindt dat ze het wel verdient om na een dag hard werken in een opgeruimd en gezellig huis te komen. Daarentegen is het...

10 geruststellende cliché’s over het dagelijks leven met pubers

Je moeder, je beste vriendin en al die anderen die jouw langs de zijlijn zien ploeteren met je puber hebben het beste met je...

Puber komt om het leven door internetchallenge

Vorig jaar was-ie er al: de choking challenge. Een uitdaging die eigenlijk geen uitdaging is, maar een wurgspel. Bij dit 'spel' verstik je jezelf...

Leven als tienerster: echt heel verschrikkelijk

Droomt die van jou van beroemd worden? Tienerster zijn is echt niet tof. Vraag maar aan Drew Barrymore, op haar 11e al aan de...

9 bewijzen dat pubers geur anders beleven dan wij

Is het je wel eens opgevallen dat het reukorgaan van je puber op een heel andere manier werkt? Zij ruiken dingen niet die er...

Vakantie met pubers: hilarische tweets van ouders

Lange, lome, vrije dagen. Beter kan het leven van pubers niet worden. Dat ze dol zijn op vakantie snappen we dan ook maar al...

Laten we proosten op alle docenten die het verschil maken!

Lieke ging naar het laatste tien minutengesprek van haar dochter die autisme heeft. En dacht aan het einde van het gesprek maar één ding:...

Er zijn nog 400 andere Lili’s en Howicks die ‘thuis’ zijn in Nederland

Lili en Howick mogen blijven. Hopelijk betekent dat ook voor 400 andere pubers, die er niks aan kunnen doen dat ze in Nederland verzeild...

‘Hey mam, hoe was het op je werk? We hebben het huis opgeruimd’

Kom je thuis in een opgeruimd huis, terwijl je pubers er de hele dag hebben gebivakkeerd? Vraag je je af 'hoe dan'? Kijk dit...

20 dingen die je niet moet doen als je puber seks heeft en je boven het bed hoort kraken en piepen

Hoewel je weet dat je puber ooit een keer seks gaat hebben is die eerste keer er met je neus op gedrukt worden best...