Pubers krijgen een negatief zelfbeeld door de boodschap: zorg dat je mooi bent

De schoonheidsidealen die pubers online voorgeschoteld krijgen zorgen voor een negatief zelfbeeld. Vooral meisjes hebben hier last van. Die worden liever mooi of aantrekkelijk beschouwd, dan dat ze intelligent en succesvol zijn.

Vorige week zag ik een video, the cost of Beauty, over een tienermeisje met een eetstoornis. De fases van deze stoornis zijn achterelkaar geplakt en kun je zien als een aanklacht tegen de giftige beauty industrie en de grote rol die social media hierin speelt. De clip duurt drie minuten en eindigt met de moeder van het meisje die zingt You are so beautiful.

De video ging bij mij door merg en been. Los van het feit dat ik dit nota bene via social media heb bekeken, kwam de boodschap keihard binnen. Het is herkenbaar en zorgwekkend: social media, de voorgeschotelde schoonheidsidealen, en een eetstoornis die als uitkomst wordt gezien. Door meisjes én jongens. Hoe vaak heb ik niet tegen mijn dochter, bijna wanhopig, geschreeuwd, hoe mooi ze is als ze bloedje onzeker voor de spiegel zat. En met haar, meerdere pubers in haar omgeving.

Pubers en social media

Pubers de denken dat ze niet voldoen aan de norm, een gevoel dat sterk wordt gevoed door beelden die dagelijks, vanaf het wakker worden, langskomen. Beelden die laten zien dat succes wordt gekoppeld aan uiterlijkheden. Onderzoek van het Dove Self-Esteem Project toont aan dat 70 procent van de kinderen wordt blootgesteld aan giftige schoonheidsinhoud op sociale media en dat de geestelijke gezondheid van 3 op de 5 kinderen wordt beïnvloed door wat ze op sociale media zien.

Ondertussen wordt óók die andere kant belicht. Body positivity, diversiteit, inclusiviteit; het komt allemaal voorbij op social media. We juichen authenticiteit toe. Bekende (celebrities en influencers) en onbekende mensen laten hun flaws zien. Echte lichamen met echte grote en kleine gebreken. Als die zo duidelijk worden getoond, hoe kan het dan zijn dat de cijfers van pubers die worden beïnvloed zo hoog zijn? Ik vroeg wat dochters van mijn vriendinnen en vriendinnen van mijn dochter daarover dachten. Wat blijkt, ze worden liever mooi of aantrekkelijk beschouwd, dan dat ze intelligent en succesvol zijn. Een even schokkend als verdrietig antwoord.

Afgerekend op uiterlijk

Ondanks alle (emancipatie)inspanningen worden we toch nog, juist in dit digitale tijdperk, aan een bepaald schoonheidsbeeld blootgesteld. Of tenminste aan dat wat als schoonheid wordt ervaren en het succes dat daarmee samenhangt. Complimenten gaan vaak over hoe prachtig iemand is. De knapste instagrammers hebben de meeste volgers. Hoe je eruit ziet is belangrijker dan wie je bent en welke capaciteiten je hebt. Vrouwen worden in de comments op Facebook, Instagram en TikTok vóóral op hun uiterlijk afgerekend. Uiterlijk heeft invloed, op succes, liefde, acceptatie én met hoe mensen met ons omgaan.

Overigens, jezelf (of delen van jezelf) onaantrekkelijk vinden leidt niet meteen tot een verkeerd lichaamsbeeld of zelfbeeld, dan wel eetstoornis. Neemt niet weg dat social media enorm veel heeft bijgedragen aan de drang van (jonge) vrouwen tot objectificatie. Oftewel: meisjes en vrouwen ontwikkelen het primaire beeld van hun lichaam door de blik van anderen. Dat blijkt onder meer door de continue check om fotogeniek te zijn, voor iedere app of site, want likes, shares en comments zijn genadeloos.

Jonge mensen zijn onzeker

De boodschap over schoonheidsidealen die dagelijks voorbijkomt hebben ook invloed op het gebied van aankoopbeslissingen van schoonheidsproducten. 72% van social mediagebruikers koopt producten op basis van Instagram- of TikTok-berichten. Maar het gaat verder. Schoonheid is nu heel maakbaar. Dankzij social media en streamingdiensten (van Tempation Island tot aan de Kardashians) is duidelijk dat het verkrijgen van de perfecte billen of lippen, gewoon zou kunnen. Kost geld, kent wat risico’s, maar als je echt wil, kan het dus.

Social Media is niet hét kwaad, maar het versterkt wel de negatieve en sluimerende onzekerheid van jonge mensen. Aan de andere kant is het eerder genoemde diversiteit- en lichaamspositivisme ook online te zien. Echter, en nu gooi ik wellicht een knuppel in een hoenderhok, de boodschap ‘elk lichaam is mooi’ geeft toch aan dat je je mooi moet voelen om gelukkig te zijn. Je blijft je hoe dan ook richten op je spiegelbeeld.

Inhoud in plaats van schoonheid

Ik pleit dat er meer rolmodellen op inhoud moeten komen. Meer boodschappen op prestaties, op inspiratie, op voorbeelden. En daar om geroemd worden. Dat je meer bent
dan je uiterlijk, dat je lichaam ook dingen doet zoals dansen, sporten en presteren op andere gebieden dan alleen maar mooi zijn. Meer het gesprek aan gaan wat social media met je doet, of wat de boodschap op social media met je doet.

De posts van Selena Gomez of Ariana Grande, waarin ze pleiten voor ‘lief voor elkaar zijn’, zijn te laat. Het moet eerder in de keten van informatie krijgen en verwerken aanwezig zijn. En hopelijk komt er dan een nieuwe tendens op gang. Dat zou ik alle jongeren van harte gunnen. Meer praten, minder beeldscherm. Meer delen, minder oordelen. Meer mens, minder object. Meer leven dan je image. Maar ja, waar te beginnen?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Advertentie

Geen idee meer hoe je kind in elkaar zit? Lees ons boek over leven en overleven met pubers.

Ook leuk:

80 dingen die ik denk als mijn puber alleen op vakantie gaat

De zoon van Anne gaat dit jaar voor het eerst alleen op vakantie. Een week op een camping op Terschelling. Ze vindt het leuk,...

Je puber gaat naar Guatemala, het grote loslaten kan beginnen

De dochter van Isabel wil op reis naar Guatemala. En als je puber dat wil, dan weet je dat het Grote Loslaten is begonnen....

23 signalen dat je puber vakantie heeft

De zomervakantie is (bijna) begonnen, onze pubers hebben al vrij en een heel  vakantie voor zich. 23 signalen dat je puberende vakantiegangers in huis...

15 redenen waarom pubers en mondkapjes niet altijd een heel handige combinatie zijn

Het dringende advies voor mondkapjes, is ook doorgedrongen bij de pubers. En anders moeten ze de maskers op naar school en in het openbaar...

Handige life-hack: zo raak je je lader nooit meer kwijt (hopen we)

Onze post 19 reacties van pubers die laten zien dat ze schermverslaafd zijn, maakte behoorlijk wat los. Grootste ergernis: pubers die even je telefoonlader...

Dat eten en drinken van pubers, stopt dat ooit?

Als Martine thuiskomt, is het huis vaak veranderd in een enorme chaos. Vooral die lege frisdrankflessen zijn heel irritant. En de pubers zijn nog...

Hilarisch: de puberzoon van Rob Lowe trolt zijn vader op Instagram

Stel je vader is een beroemd acteur en idool van menig vrouw. En hij heeft Instagram. Wat doen je dan als (volwassen) puberzoon? Inderdaad....

Ken je deze eet- en drinkhypes van je pubers al?

Het is bij pubers nou nooit eens normaal. Wat ze eten en drinken moet óf supergezond zijn, of ze slaan compleet door naar zoet...

Leuk hoor, single vader zijn, maar wat als je dochter voor het eerst bij jou ongesteld wordt?

Allemaal leuk en aardig, single vader zijn, vooral als het reilt, en het zeilt. Alles op routine. Maar wat als ineens tot je doordringt...

Huiswerk maken met je ouders om je heen is niet te doen  

De zestienjarige Lois laat ons zien dat huiswerk maken terwijl je ouders, en zusjes, thuis zijn bepaald geen sinecure is. Zit je je net...

Zorgwekkend: deze crisis betekent voor veel jongeren een verloren jaar

Martine ziet haar buurmeisje weer met hangende pootjes bij haar ouders thuiskomen. Ze maakt zich zorgen over haar, en al die andere jongeren die...

Het einde van deze film van 1 minuut met twee ouders en een puberdochter, is wel heel geniaal

Dit maar een minuut durende filmpje van een vader en moeder met een puberdochter zit zo slim in elkaar dat we het wel een...

Heeft jouw dochter plannen om te gaan ‘proppen’ deze zomer? Lees dan vooral waarom ze dat niet moet doen

In je zomervakantie gaan ‘proppen’. Net als in de film en de serie ‘Costa’. Zon. Zee. Strand. Een nacht doorhalen. Drank in overvloed. Geen...