Miriam was jarenlang bang dat haar gesloten, autistische puberzoon zichzelf iets zou aandoen

Als moeder van een inmiddels twintigjarige autistische normaal begaafde zoon, weet ik als geen ander hoe zwaar de puberteit is voor onze kinderen. Met name in de puberteit ontdekken ze zelf in welk opzicht zij anders zijn dan anderen. En dat kan twee kanten opgaan: of ze gaan extreem puberen, of ze slaan op slot. Mijn zoon sloeg op slot. Langzaam maar zeker brak mijn kind open. Dit is mijn, of nee, dit is ons verhaal.

Vaak moet ik ontzettend lachen om de verhalen op deze site over pubers en hun pubergedrag. Heel af en toe doet het pijn. Mijn zoon is inmiddels twintig en heeft nooit gepuberd. ‘Wat fijn voor je!’ Nee. Dat is niet fijn. Ik heb namelijk jarenlang in doodsangst geleefd. Angst dat mijn zoon zichzelf iets aan zou gaan doen. Dat hij zelfmoord zou plegen. Daar dreigde hij altijd mee.

Bang dat hij zichzelf iets zou aandoen

Nu ik het opschrijf voel ik weer die angst. Dat onheilspellende gevoel als hij al lang thuis had moeten zijn. Dat onheilspellende gevoel als ik naar hem keek en hij elk oogcontact vermeed. Elke puber roept weleens in zijn of haar woede: ‘’ik wou dat ik dóód was’. Mijn zoon zei dat niet als hij woedend was. Hij zei dat plompverloren. ‘Als ik er niet meer ben is dat beter’. Of: ‘ik haat de wereld. Ik haat de mensen op mijn school’. ‘Waarom besta ik eigenlijk? Ik heb zo’n pijn’.

Op zijn zevende zag ik hem aan komen fietsen van school. Het leek net alsof zijn mooie hoofdje verpakt was in een grijze wolk. Ik opende de voordeur. Hij zei niets. Hij liep linea recta naar de keukenlade, pakte daar een aardappelschilmesje en voor ik het wist greep mijn hand naar de zijne. Ik schreeuwde het uit. ‘Wat ben jij van plan godverdomme?’ Zijn gezicht was wit. Zijn ogen stonden vlak. ‘Ik steek mijzelf dood. Mama mag ik mezelf dood maken?’

Prikkels verwerken

Nu ik het opschrijf moet ik weer huilen. Ik knielde voor hem neer en pakte hem vast. Wat moest ik zeggen? Mama wil niet dat jij dood gaat? Het klinkt wellicht raar, maar ik schaamde me. Ik schaamde me dat ik blijkbaar niet voldeed als moeder. Ik nam, terwijl mijn zoon zijn boterhammetje zat te eten, in de gang contact op met zijn zorgcoördinator en deed huilend verslag. Mijn kind was dat jaar officieel gediagnosticeerd met ‘autisme’. Dat heette toen: PDD-NOS. De term voor alle kinderen met tekenen van autisme maar waarvan niet duidelijk kon worden gespecificeerd waar dat kind extra aandacht bij nodig had. De coördinator stelde mij gerust. Kinderen zoals mijn zoon kunnen bepaalde prikkels niet goed verwerken en blijkbaar was er op school iets gebeurd waardoor Julius van slag was geraakt. Toen ik terug kwam uit de gang was er niets meer aan de hand.

A-typische vorm

In de jaren die daar op volgden werd het voor mij steeds vaker duidelijk hoe zwaar mijn zoon het had. Naarmate hij ouder werd begreep hij steeds minder van de wereld om zich heen. En pubers? Pubers zijn snoeihard. Heel af en toe kwam hij thuis en liet wel eens iets vallen. Dat ze hem hadden omschreven als ‘raar’. Dat hij zichzelf ook raar vond. Dat hij zo graag net zo wilde zijn als ‘die anderen’. Ook op de scholen waar hij zat, drie verschillende in vijf jaar tijd, zaten ze vaak met hun handen in het haar. Mijn zoon is namelijk ongelofelijk intelligent. Mijn zoon is verbaal ongelofelijk sterk. Op elke nieuwe school twijfelden men aan zijn diagnose. Elke keer weer wilde ze hem opnieuw laten testen. Elke keer weer gingen wij akkoord. Elke keer weer bleek hij een a-typische vorm van autisme te hebben.

De meeste kinderen met autisme hebben een verbale performale kloof. Mijn zoon had een énorme performale verbale kloof. Hij kan ontzettend goed redeneren maar het niet uitvoeren. Een dergelijke kloof komt, in tegenstelling tot de meest voorkomende, pas echt aan het licht als men mijn zoon een paar maanden meemaakt.

Heel andere pubertijd

Waar andere moeders in de puberteit van hun zoon zich druk maken over alcoholmisbruik, foute vrienden, een arsenaal aan vriendinnetjes, maakte ik mij druk over zijn geestelijke gemoedstoestand. In plaats van pedagogische gesprekjes te voeren over wel of niet laat thuis komen zat ik met hem aan de keukentafel te praten over de zin van het leven. En hij had geen vrienden. Heel af en toe viel er wel eens een naam van een klasgenoot, heel af en toe knorde hij tevreden dat hij nu eindelijk een vriend had, maar die vriendschappen verdwenen net zo snel als dat ze kwamen. Ik zat daar meer mee dan hij. Nu, achteraf, denk ik wel eens dat hij die namen van die vrienden gewoon verzon om mij gerust te stellen. Puur vanwege het feit dat ik regelmatig tegen hem zei dat er vast wel jongens waren van zijn leeftijd die hem zouden begrijpen. Die waren er niet. Hij deed net alsof ze er waren. Ook daarin schoot ik tekort. Mijn zoon had gewoon geen interesse, geen behoefte aan contact. Alleen aan mij.

Die grijze wolk, de naargeestige sluier om zijn hoofd leek onderdeel te worden van wie hij was. In niets kon ik hem bereiken. Altijd had ik een waarschuwingssignaal in mijn achterhoofd. ‘Laat hem nu niet alleen want dan ben je hem kwijt’. Ik moest hem in leven zien te houden totdat hij… totdat hij wat?

Hij is normaal!

Vorige week zondag was ik bij hem. Hij is inmiddels twintig en woont zelfstandig in een woongemeenschap vol creatieve mensen. Kunstenaars. Werkzoekenden. Studenten. Jong en oud door elkaar. We gingen samen een hapje eten en zoals altijd steekt mijn zoon meteen van wal. ‘Mama? Ik ben gelukkig. Elke maand word ik gelukkiger’. Ik hield mijn mond en wachtte af. In alles wat hij zei bleek dat hij had geaccepteerd dat hij is wie hij is. Dat hij zijn tekortkomingen omhelst en ze beschouwt als uitdagingen. Dat hij realiseert dat elk mens wel ‘iets’ heeft. Hij sport heel intensief, heeft een dubbele baan, kan zichzelf financieel bedruipen, kookt gezond voor zichzelf, en hij heeft vrienden. Echte vrienden. Mensen die hem heel normaal vinden. Want dat is hij. Hij is normaal. En autistisch. Nou én?

Blij en trots

We zaten aan tafel. Ik keek naar hem terwijl hij het ene na het andere grappige verhaal vertelde over zijn leven en zag hoe hij straalde. Ik zag hoe hij open was gebroken. Terwijl ik naar hem keek zag ik dat er geen donkere sluier meer om hem heen hing. Ik zag een leuke jongeman van twintig met een hele fijne toekomst voor zich.

Ik liet hem weten dat ik mij zo vaak zorgen om hem had gemaakt en hoe trots ik was op hem. Hij keek mij aan en knipoogde naar mij. ‘Ik had geen betere moeder kunnen hebben als jij’. Ik verbeterde hem: ‘Dan jij’. Zonder te blikken of blozen zei hij: ‘Dat bedoel ik’. Ik schoot in de lach. Hij ook.

Lees ook: Dingen die iedereen tegen je zegt als je kind met autisme hebt en Waarom het goed is dat pubers ondertiteld worden.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Advertentie

Heb je ons huiswerkhandboek al besteld?

Ook leuk:

21 uitspraken van mensen die overduidelijk zelf geen pubers hebben

Ongevraagd advies, daar zitten we echt niet op te wachten. Helemaal als het komt van mensen die zelf nog geen kinderen hebben in de...

De puber gaat naar bed in 101 irritante stappen

De veertienjarige dochter van Anne is een meester is het rekken van tijd. Helemaal als ze naar bed gaat moeten er ineens allemaal dingen...

Je wilt in het weekend iets leuks doen, je puber wil iets heel anders

Als hij niet beter wist, zou Ralph op de gemiddelde zondag denken dat zijn puberdochters alleen maar slapen. Maar achter die opgekrulde lichamen die...

Een examenstunt dat is toch… leuk?

Leuke traditie die examenstunt. Je huurt een foamparty-apparaat in, of glijbanen, of zwembadjes. Maar wie bedenkt dat er tijdens zo'n stunt ook lekker gereld...

Nostalgie: dit nummer hoort zó bij kerst

Er zijn nummers die je minder vaak hoort, maar die wel bij kerst horen. Gewoon omdat de boodschap zo mooi is. We all stand...

Waarom de ontroerende film ‘Sorry we missed you’ eigenlijk gaat over pubers opvoeden

Misschien heb je hem al gezien, of erover gehoord: de film Sorry we missed you van de Britse regisseur Ken Loach. Die gaat over...

Hoezo mag mijn dochter zelf beslissen of ze die HPV-vaccinatie wil?

Er lag een brief op de deurmat voor de destijds twaalfjarige dochter van Saskia. Afzender GGD.  Of ze zich wilde laten inenten tegen het...

Samenwerken

Samenwerken met Tis Hier Geen Hotel? Adverteren? Of samen met ons een contentstrategie uitzetten voor jouw merk of boodschap? Dat kan! Tis Hier Geen Hotel...

24 dingen die je zeker gaat missen van de basisschool

Tranen met tuiten bij de musical. Nóg een feestje dan. Het afscheid van de basisschool maakt weemoedig. Nooit meer koekeloeren naar die leuke papa...

76 dingen die ik denk als scholen die laatste week voor kerst helemaal volproppen

Gisteren hadden we het al over het feit dat onze pubers zo toe zijn aan vakantie. En dat snappen we maar al te goed...

Puber fietst naar school, met een flesje bier in zijn hand

Dat pubers vaak dingen doen waar je met je gezond verstand niet bij kunt, dat is bekend. Maar wat bezielde de 14-jarige die gisterochtend...

Het gaat gelukkig beter met de dochter van Charlotte die twee weken thuis in quarantaine zat

Weet je nog dat we twee weken geleden meldden dat de 16-jarige dochter van Charlotte uit Groningen zeer waarschijnlijk Corona had? Kyana, want zo...

Ronald Goedemondt over vliegen naar Thailand

Het valt niet mee om naar Thailand te moeten vliegen. Helemaal als je vijf uur lang turbulentie hebt. Ronald Goedemondt vertelt over zijn vlucht...